Wrocławska katedra i trzy inne świątynie mają odzyskać zabytki, których losy naznaczyła wojna. Na kwiecień 2027 roku przewidziano przekazanie czterech historycznych dzwonów, przez dziesięciolecia użytkowanych przez niemieckie parafie. Ich powrót jest kolejnym krokiem we współpracy wspólnot kościelnych z Polski, Niemiec i Czech.
Dokąd trafią odzyskane dzwony?
Po jednym dzwonie otrzymają katedra pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela na wrocławskim Ostrowie Tumskim oraz kościoły znajdujące się w Strzeszowie, Sułowie i Woskowicach Górnych. Kwietniowy termin dotyczy planowanego przekazania zabytków — nie oznacza automatycznie, że wszystkie od razu zabrzmią na wieżach.
Przy tego rodzaju powrotach znaczenie ma bowiem stan świątyni. Niektóre kościoły związane z odnalezionymi dzwonami przestały być użytkowane, a inne potrzebują prac technicznych. Samo rozpoznanie pochodzenia zabytku nie zawsze wystarcza więc, by ponownie umieścić go w dawnym miejscu.
Przekazanie organizowane jest w ramach programu „Dzwony pokoju dla Europy”, zainicjowanego przez diecezję Rottenburg-Stuttgart. Oprócz odzyskiwania historycznego wyposażenia świątyń przedsięwzięcie służy budowaniu relacji między parafiami ponad granicami.
Od konfiskaty do odnalezienia dawnych właścicieli
Podczas II wojny światowej nazistowska administracja odbierała dzwony wspólnotom obu wyznań: katolickiego i protestanckiego. Skala grabieży w Europie sięgnęła około 100 tysięcy sztuk. Przeważającą część zniszczono w hutach, przeznaczając pozyskany surowiec na potrzeby zbrojeń.
Te, które przetrwały, po zakończeniu wojny trafiały do zachodnioniemieckich parafii. Wśród miejsc ich późniejszego użytkowania była także diecezja Rottenburg-Stuttgart. Dziś w odtwarzaniu ich historii pomagają inskrypcje na dzwonach i zachowana dokumentacja.
Pomysł oddania zabytków wywodzących się z archidiecezji wrocławskiej pojawił się podczas wizyty przedstawicieli strony niemieckiej sprzed czterech lat. Sam projekt ma już za sobą kilka etapów: inaugurujące uroczystości odbyły się w czeskiej miejscowości Píšť w 2021 roku, a we wrześniu 2025 roku w świdnickiej katedrze dokonano ponownego poświęcenia historycznych dzwonów.
Następne trzy dotarły do archidiecezji wrocławskiej wiosną 2026 roku. Dwa otrzymała bazylika trzebnicka, trzeci — świątynia w Lesie Bukowym.
Wspólna historia i listopadowe upamiętnienie we Wrocławiu
Zwroty mają również wymiar symboliczny: przypominają o wielonarodowej przeszłości regionu, kształtowanej przez Polaków, Niemców, Czechów i Żydów. Włączają się zarazem w rozwijane od dziesięcioleci przez Kościół działania na rzecz pojednania polsko-niemieckiego.
Do tej tradycji odwoła się także rocznicowe spotkanie we Wrocławiu, przy pomniku kardynała Bolesława Kominka. Na 18 listopada 2026 roku zapowiedziano tam modlitwę upamiętniającą Orędzie biskupów polskich skierowane w 1965 roku do biskupów niemieckich. Jednym ze współorganizatorów wydarzenia jest Fundacja Obserwatorium Społeczne.
Źródło: wroclaw.pl